دکتر مصطفی علامه زاده، سرپرست دانشگاه غزالی

دانشگاه امروز در فضایی فعالیت می‌کند که تحولات علمی و فناوری با سرعتی چشمگیر در حال وقوع است. این شرایط، در کنار فرصت‌هایی که برای آموزش و پژوهش ایجاد می‌کند، پرسش‌های تازه‌ای نیز پیش روی دانشگاه قرار می‌دهد. پاسخ به این پرسش‌ها مستلزم نگاه راهبردی، توجه مستمر به کیفیت و بهره‌گیری آگاهانه از ظرفیت‌های جدید است.

یکی از مهم‌ترین تحولات سال‌های اخیر، گسترش هوش مصنوعی مولد و ورود آن به حوزه آموزش و یادگیری است. در چنین شرایطی، مسئله اصلی صرفاً استفاده یا عدم استفاده از فناوری نیست؛ مهم‌تر آن است که این ابزارها چگونه و با چه هدفی در خدمت ارتقای آموزش و پژوهش قرار گیرند. بهره‌گیری از هوش مصنوعی زمانی ارزش علمی خواهد داشت که به تقویت فرایند یادگیری، پژوهش و توان علمی استادان و دانشجویان کمک کند. از همین رو، توسعه روش‌های تدریس نوآورانه و استفاده سنجیده از هوش مصنوعی در طراحی فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی می‌تواند بخشی از مسیر تحول دانشگاه باشد.

در کنار فناوری، توجه به زیرساخت‌های اصلی آموزش همچنان ضروری است. سرمایه‌گذاری برای تهیه و توسعه جزوه‌ها و منابع علمی معتبر، نظارت بر کیفیت دوره‌های آموزشی، بازنگری برنامه‌های درسی و ارتقای الگوها و رویه‌های آموزشی، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند کیفیت فرایند یاددهی و یادگیری را تقویت کنند.

پژوهش نیز باید متناسب با مسائل و نیازهای جدید توسعه یابد. طراحی طرح‌های کلان و کاربردی در حوزه هوش مصنوعی و گسترش پژوهش‌های بین‌رشته‌ای می‌تواند ظرفیت‌های علمی موجود در دانشگاه را به یکدیگر نزدیک‌تر کند. بسیاری از مسائل امروز ماهیتی چندوجهی دارند و پاسخ به آنها نیازمند همکاری میان رشته‌ها و تخصص‌های مختلف است.

تقویت تفکر کارآفرینانه و گسترش یادگیری علمی در حوزه تجارت نیز می‌تواند به نزدیک‌ترشدن دانش دانشگاهی به عرصه کاربرد کمک کند. در کنار آن، توجه به توان مدیریت در شرایط نامطمئن و متغیر، بخشی از آمادگی مورد نیاز دانشجویان و نیروهای دانشگاهی برای مواجهه با محیط علمی و حرفه‌ای امروز است. در حوزه پژوهش، پیگیری ثبت و مستندسازی دستاوردهای پژوهشی دانشگاه نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.

ثبت مناسب فعالیت‌ها و نتایج علمی، علاوه بر حفظ دستاوردهای دانشگاه، امکان ارائه تصویری دقیق‌تر از ظرفیت علمی و پژوهشی مجموعه را فراهم می‌کند. این محورها زمانی می‌توانند اثرگذار باشند که به‌صورت اجزای یک برنامه هماهنگ دیده شوند: ارتقای کیفیت آموزش، توسعه روش‌های تدریس نوآورانه، تقویت پژوهش‌های بین‌رشته‌ای، استفاده هدفمند از هوش مصنوعی، توجه به کارآفرینی و ثبت دستاوردهای پژوهشی. حرکت در این مسیر می‌تواند ضمن ایجاد هم‌افزایی میان ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی، زمینه را برای ارتقای مستمر کیفیت و جایگاه دانشگاه فراهم سازد. تحقق این هدف نیز بیش از هر چیز به مشارکت و همکاری مسئولان، استادان، پژوهشگران و دانشجویان دانشگاه وابسته است.